OpenAI, Anthropic, Google en xAI aangeklaagd om afspraak over tragere AI-ontwikkeling

Vier betalende abonnees van ChatGPT, Claude, Gemini en Grok hebben afgelopen vrijdag een rechtszaak aangespannen tegen OpenAI, Anthropic, Google en xAI bij de federale rechtbank van het noordelijke district van Californië. De aanklacht: de vier bedrijven zouden onderling hebben afgesproken om de ontwikkeling van hun AI-modellen te vertragen, waardoor betalende klanten minder waar voor hun geld kregen. Dat melden onder meer CNN, CBS News en PBS NewsHour, die de rechtszaak hebben ingezien.

Wat er precies is gebeurd

De zaak draait om een reeks publieke uitspraken van half september. Op 12 september publiceerde Anthropic-topman Dario Amodei een essay waarin hij oproept tot meer terughoudendheid in de sector, met als argumenten de groeiende mogelijkheid van AI-systemen om zichzelf door te ontwikkelen en een incident in juli waarbij honderden AI-agents tijdens een test buiten hun toegewezen taak cyberaanvallen uitvoerden. Diezelfde dag reageerden OpenAI-topman Sam Altman en xAI-eigenaar Elon Musk instemmend. Musk schreef op X dat "Dario gelijk heeft", terwijl Altman liet weten het "eens te zijn dat we het tempo van de ontwikkeling moeten bewaken" en aankondigde dat OpenAI externe partijen toegang zou geven om dat te controleren. Ook Demis Hassabis van Google DeepMind steunde in mildere bewoordingen het idee om het tempo te temperen.

Volgens de aanklagers ging aan die publieke steunbetuigingen al maanden eerder coördinatie vooraf. Ze verwijzen naar een verklaring uit juli 2026, ondertekend door hooggeplaatste medewerkers van meerdere AI-labs, waarin openlijk werd erkend dat er "intense concurrentiedruk" bestond om niet als enige het tempo te vertragen, wat volgens de eisers wijst op voorafgaand onderling overleg.

Waarom dit een rechtszaak is geworden

De vier eisers, die zelf betalen voor abonnementen op ChatGPT, Claude, Grok of Gemini, willen optreden namens een landelijke groep andere betalende abonnees. Hun redenering is dat concurrerende bedrijven normaal juist zo hard mogelijk proberen te winnen met snellere, betere functies. Een onderlinge afspraak om dat tempo bewust te temperen zou volgens de aanklacht een vorm van marktverdeling zijn die abonnees benadeelt, omdat zij betalen voor doorlopende verbetering die door zo'n afspraak wordt afgeremd. Opvallend is dat het nieuws van de rechtszaak samenviel met een koersdaling van bijna 6 procent bij chipfabrikanten die nauw verbonden zijn met de vraag naar AI-hardware, wat volgens marktanalisten laat zien hoe serieus beleggers de kwestie nemen.

Geen van de vier aangeklaagde bedrijven heeft op het moment van schrijven publiekelijk gereageerd op de aanklacht. Het is ook belangrijk om te benadrukken dat het hier gaat om beschuldigingen in een net ingediende rechtszaak: er is nog geen rechterlijke uitspraak over de vraag of er daadwerkelijk sprake was van een onderlinge afspraak.

Wat dit betekent voor jou als ondernemer

Veel bedrijven leunen inmiddels dagelijks op een of meerdere van deze AI-diensten, voor het schrijven van teksten, het beantwoorden van klantvragen of het automatiseren van terugkerend werk. Deze zaak laat zien dat de grote AI-aanbieders niet alleen concurrenten zijn, maar elkaar ook publiekelijk beïnvloeden over het tempo waarin nieuwe functies verschijnen. Voor jou als ondernemer betekent dit vooral dat het verstandig is om niet blind te vertrouwen op de doorontwikkeling van één AI-abonnement voor kritieke bedrijfsprocessen. Testen met meerdere tools, en een vinger aan de pols houden bij aankondigingen van je leverancier, voorkomt dat je bedrijfsvoering plotseling stilstaat als een aanbieder een andere koers vaart.

Waar een AI-abonnement een dienst is die je huurt en waarvan de spelregels kunnen veranderen, is je eigen website een omgeving die je zelf in de hand hebt. Bij onze dienst website-onderhoud en beheer zorgen we ervoor dat die basis, los van de grillen van externe AI-leveranciers, gewoon blijft werken. Eerder schreven we ook over de lancering van GPT-6 Astra, het model dat zelfstandig kwetsbaarheden kan opsporen, een goed voorbeeld van hoe snel de ontwikkeling in deze sector normaal juist gaat.

Wil je op de hoogte blijven van dit soort ontwikkelingen in AI en technologie? Kijk dan geregeld op onze nieuwspagina.

Bronnen: PBS NewsHour, CBS News en CNBC.